Thăm thú vùng vịnh Balkan- Part 2: Albania

Tirano- Schoder

Có nhiều thứ vụn vặn để nói về Albania, một đất nước nghèo nhưng mến khách vùng Balkan.

Tirana, thủ đổ của Albania vừa lạ mà lại vừa quen. Trừ cái dáng người châu Âu, tuy có hơi thô kệch theo kiểu Nga ngố, còn lại mọi thứ đều giống VN: đường xá, nhà cửa, xe cộ. Có thể dễ dàng bắt gặp những góc giống Trần Huy Liệu, Nguyễn Hữu Huân hay Chùa Bộc ở cái xứ này.

Albania nghèo, nghèo hơn rất nhiều những gì mình tưởng tượng. Thế nhưng phụ nữ ở nơi đây lại trang điểm một cách cực kì tỉ mẩn khi ra đường (theo nó thì hơi quá đà, hơi lố khi bà nào cũng mắt xanh mỏ đỏ trông gớm chết). Café thì nhan nhản dọc được, từ thanh niên đến người trung tuổi ngồi đầy đường  đầy quán (giống y xì ở nhà). Café chuyện phiếm từ sáng đến trưa, rồi chuyển từ quán này sang quán nọ J.

Quan niệm về gia đình, về phụ nữ có vẻ vẫn giống nhiều nét Á đông. Gia đình vẫn là trung tâm, con cái lớn vẫn ở cùng bố mẹ cho tới khi kết hôn. Phụ nữ không nên uống rượu, phải nhẹ nhàng kín đáo. Các đôi ngoài đường cũng không thấy hun nhau, kiểu tình cảm như Châu Âu.

Ở đây, mình thấy rõ hơn tàn tích của chế độ cộng sản để lại, kiến trúc theo kiểu cộng sản và tư duy cộng sản. Không mấy người có thiện cảm với chế độ này, cái chế độ gắn liền với nhà độc tài Hoxha. Trong nhà nghỉ dán đầy những bức tranh biếm họa về các nhà lãnh đạo cộng sản. Tại Kruja, la liệt những bi đông, dép tong, mũ cối, những thứ được dân ta nâng niu theo kiểu hình tượng lịch sử, khí chất bộ đội cụ hồ thì ở đây chỉ coi là tàn tích của sự nghèo đói, tù túng thời cộng sản.

Nghèo như nhau, cùng xuất phát từ cộng sản nên cái quan niệm về ‘con ông chau cha, quan hệ, nhờ vả’ cũng giống hệt nhau. Qua câu chuyện của các bạn Albania, có thể thấy rõ cái ‘quan hệ’ quan trọng thế nào. Và trong cái thời buổi khó khan này thì ai cũng chỉ mong có một công việc ổn định, mong Đảng của mình giữ vững để tránh bị đá đít khỏi chính phủ.

Tuy nhiên, con người nơi đây thì lại quá nồng hậu. Nhiệt tình, mến khách, chu đáo vô cùng. Nó thấy may mắn vì được gặp những con người đó. Ai cũng sẵn sang giúp đỡ mà chẳng nề hà, sau này khi về nước, có cũng phải chấn chỉnh lại cách đối đãi với bạn bè.

Ngày cuối ở Schkoder/Schokodrar, nó ở trong một cái hostel nhỏ xinh gần trung tâm “Ma misa es ta misa’. Nơi đây lại hoàn toàn khác hẳn với một Albania mà mình đã biết, những con người tự do và hoàn toàn không care về chính trị. Nó share phòng với một đôi từ Mỹ, đi du lịch thong qua tình nguyện, mỗi vùng đất ở lại 2 đến 3 tuần rồi lại di chuyển tiếp. Không có đích đến cụ thể, nơi nào cần và nơi nào thú vị thì đến. Nó bị thu hút bởi câu chuyện của cô bạn cùng phòng được cầu hôn 4 lần bởi 4 người đàn ông khi sang đây. Nói là cầu hôn có vẻ to tát nhưng thực chất là hợp đồng hôn nhân để kiếm cái visa sang Mỹ đổi đời. Mỗi hợp đồng có thể từ 15 đến 20 ngàn đô, một số tiền đáng kể.  Để tránh phiên phức, cô bạn đã phải mua một cái nhẫn cưới giả ở Turkey để có gì thì giơ tay ra cho dễ giải thích. Nhận tiền? giúp đỡ người khác? Trao cơ hội đổi đời hay tự tạo ra rủi ro về pháp lý hay thất vọng từ gia đình là nhiều lý do khác nhau để cô từ chối. Anyway, một điều mà mình chưa bao giờ nghe nói đến.

Chốt lại chuyến đi Balkan, không có những kiến trúc nguy nga, những ngôi nhà cổ kính, nó được đắm mình trong nắng gió thiên nhiên, với sự hoang dại và chân chất. Một chuyến đi để lại nhiều suy ngẫm! 

Thăm thú vùng vịnh Balkan- Part 1: Montenegro

Lại một chuyến đi mới nữa. Lần này là vùng vịnh Balcan, nơi mà người ta nghĩ đến đói nghèo và nội chiến nhiều hơn là du lịch. Tuy nhiên, một tuần tại Montenegro và Albania thực sự tuyệt.

Podgorica

Lâu lắm rồi mới có người đón ở sân bay. Cái cảm giác thấy một khuôn mặt than quen, hay thấy tên của mình được viết cẩn thận từ xa sao mà đặc biệt thế.

Có lẽ Podgorica sẽ chẳng có gì ngoài một cái thành phố nhỏ xíu bị tàn phá hoàn toàn bởi bom đạn Đức thời thế chiến thứ hai, phố xá nhà cửa na ná Việt Nam (duy chỉ có điều là được ít xe máy và ít người hơn). Tuy nhiên, từ giây phút đầu tiên, nó đã bị ấn tượng bởi sự mến khách đặc biệt của con người nơi đây. Từ người chỉ đạo từ xa là cô bạn cùng lớp Maja, Olja- người đón nó ở sân bay, bác văn phòng du lịch đến cái gia đình này. Ai cũng hồ hởi giúp đỡ một cách nhiệt tình. ‘Ma maison est ta maison’ - nhà của tôi cũng là nhà của bạn- cái câu nói đó cứ được nhắc đi nhắc lại, đơn giản mà sao cảm động đến thế. Câu chuyện giữa bốn người vẫn trôi chảy với cả 4 ngôn ngữ Anh, Pháp, Nga, Mongtenegris. Mỗi thứ một tí, chắp vá thế mà vẫn suôn sẻ. Mọi người vẫn hiểu nhau và vẫn giới thiệu được mọi thứ về văn hóa, lịch sử cho nhau nghe.

Ấn tượng với ngôi nhà của bác. Nhà hai tầng nhỏ nhưng tràn ngập những bộ sưu tập. Những chiếc chuông, búp bê, mũ, chuông gió, tranh… và magnet. Phải là người đi nhiều, trải nghiệm nhiều thì mới có được một bộ sưu tập đồ sộ đến vậy. Rồi những cuốn sách. Là một gia đình có truyền thống học hành, bố mẹ và anh trai đều là giảng viên đại học nên nhìn tủ sách nhà bác mà ngưỡng mộ. Nhìn ngôi nhà của bác, mình ước có một ngôi nhà nhỏ dể bày biện, để kê tủ sách, để  xây dựng những góc kỉ niệm với gia đình như thế!

9/4

Nắng vàn rực rỡ, càng đi xa khỏi thu đô (nơi chả có gì để xem), cảnh vật thay đồi dần. Montenegro- một đất nước nhỏ bé nhưng có mọi thứ, rừng, biển, núi, hồ.

Ngày 1- Kotor – Buvad

Xuôi xuống phía Nam để đến với những thành phố ven biển cổ kính. Bây h thì nó đã hiểu tại giao thong công cộng như tàu điện không phát triển. Dân số quá ít nên người tự chủ về giao thong là chính, còn lại là hệ thống xe bus tới những town chính của đất nước. Là 2 tp tiêu biểu, cái khung cảnh và không gian nơi đây đã trở nên đậm đặc Địa Trung Hải. Nhưng con ngõ nhỏ, thoai thoải dần lên cáo. Những người phụ nữ hang xóm gọi với nhau từ căn gác này sang căn gác khác, những tấm ga trải giường nhiều màu sắc phơi dọc cửa sổ tung bay trong gió. Những hình ảnh thường thấy trong những tấm postcard về miền địa trung hải có thể dễ dàng bắt gặp ở nơi đây.

Kotor và Buvad đều nổi tiếng với khu old town, với những dọc tường thành từ thời La Mã. Mỗi bước chân đều có thể chạm lên những di tích ngàn năm… cẩn thận

Ngày 2- Zabiak- Black Lake

Ngược lên phía Bắc, nó đến với một trong năm national park chính của Montenegro. Chuyến đi từ đầu đã có chút trục trặc khi bị nhầm giờ xe bus. May mà xe chạy chậm nên taxi vẫn đuổi kịp. Thị trấn Zabiak bé tí xíu với những ngôi nhà gỗ nhiều màu sắc nằm dọc sườn đồi. Do chưa đến mùa du lịch nên thị trấn im lìm không mấy người qua lại.

Cơn mưa ban trưa làm chuyến đi bị gián đoạn. Nó chỉ có thể đi thăm được Black Lake chứ không đến được một số điểm cao như đã định. Tiếc…

Ngày 3- Bar

Một ngày lười nhác ở Bar, thành phố Biển phía Nam. Đi thăm thành cổ, lang thang dọc biển, chuyển từ café này sang café khác J